Yurt Dışından Türkiye'de Miras İşlemleri Nasıl Takip Edilir?

Yurt Dışındaki Mirasçılar Türkiye'ye Gelmek Zorunda mı?

Yurt dışından miras işlemleri, uygulamada en çok sorulan başlıkların başında gelir. Bir yakının vefatı sonrasında Türkiye'deki taşınmazların, banka hesaplarının ve diğer hakların akıbeti gündeme gelir; ancak mirasçıların çalışma düzeni, okul takvimi veya ikamet koşulları çoğu zaman uzun süreli bir seyahate elverişli değildir.

Miras işlemlerinin önemli bir bölümü, usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletname bulunduğunda vekil aracılığıyla yürütülebilir. Veraset ilamı başvurusu, tapu kayıtlarının araştırılması, intikal işlemleri, banka yazışmaları ve gerektiğinde dava açılması bu kapsamdadır. Vekâletnamenin nasıl düzenlendiğine ilişkin ayrıntılar için konsolosluk vekâletnamesi makalemizi inceleyebilirsiniz.

Bununla birlikte her aşamanın vekil aracılığıyla tamamlanacağı söylenemez. Mahkeme, belirli durumlarda mirasçının bizzat beyanını isteyebilir veya bazı kurumlar ek belge talep edebilir. Bu nedenle sürecin başında hangi işlemin bizzat huzur gerektirdiğinin değerlendirilmesi doğru bir yaklaşımdır.

Veraset İlamı Nasıl Alınır?

Veraset ilamı, kimlerin mirasçı olduğunu ve paylarını gösteren belgedir. Tapu intikali, banka hesaplarına erişim ve pek çok kurum işlemi bu belge olmadan yürümez. Belge, koşulları varsa noterden alınabilir; nüfus kaydının yurt dışı unsuru içermesi, mirasçılar arasında yabancı uyruklu bulunması veya kayıtların çelişkili olması gibi hâllerde sulh hukuk mahkemesine başvurulması gerekebilir.

Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından en sık karşılaşılan sorun, nüfus kayıtlarının güncel olmamasıdır. Yurt dışında doğan çocukların Türkiye nüfusuna tescil edilmemiş olması, evlilik veya boşanmanın nüfusa işlenmemesi ya da isim yazımındaki farklılıklar, veraset işlemini başlamadan durdurabilir. Bu nedenle ilk adım genellikle nüfus kaydının incelenmesi ve gerekiyorsa düzeltilmesidir.

Veraset ilamı alındıktan sonra veraset ve intikal vergisi beyannamesinin ilgili vergi dairesine verilmesi gündeme gelir. Beyan yükümlülüğünün süresi ve istisna tutarları mevzuatta düzenlenmiş olup değişebileceğinden, bu adımın güncel duruma göre planlanması gerekir.

Miras Kalan Taşınmazlar Nasıl Araştırılır?

Mirasçılar çoğu zaman murise ait taşınmazların tamamını bilmez. Özellikle Bursa gibi göç veren illerde, yıllar önce alınmış arsa, tarla veya daire kayıtları aile içinde unutulmuş olabilir. Vekâletname bulunduğunda tapu müdürlükleri ve TAKBİS kayıtları üzerinden murisin adına kayıtlı taşınmazların araştırılması mümkündür.

Araştırma sonucunda taşınmazın tapu durumu kadar üzerindeki kısıtlamalar da önem taşır. İpotek, haciz, şerh, imar durumu ve kadastro uyuşmazlıkları, paylaşımın nasıl yapılacağını doğrudan etkiler. Bazı dosyalarda taşınmazın mirasçılar adına intikal ettirilmesi yeterli olurken, bazılarında satış veya ortaklığın giderilmesi yoluna gidilmesi gerekir.

• Tapu kayıtlarının ve taşınmaz üzerindeki şerhlerin incelenmesi
• Mirasçılar adına intikal (tescil) işlemlerinin yapılması
• Kira geliri olan taşınmazlarda tahsilat ve sözleşme durumunun değerlendirilmesi
• İmar, kamulaştırma veya kentsel dönüşüm gibi süreçlerin kontrolü

Banka Hesapları ve Diğer Mal Varlıkları

Taşınmazların yanında banka hesapları, mevduat, yatırım hesapları, kiralık kasa içerikleri, araç kayıtları, şirket payları ve alacaklar da terekeye dâhildir. Bankalar, veraset ilamı ve gerekli vergi belgeleri sunulmadan hesap bilgisi paylaşmaz veya ödeme yapmaz.

Terekenin borçları da mirasın bir parçasıdır. Murisin kredi borcu, kefaleti, icra dosyası veya vergi borcu bulunabilir. Bu nedenle mal varlığı araştırması yapılırken borç tarafının da incelenmesi gerekir; aksi hâlde mirasçılar beklemedikleri bir yükle karşılaşabilir.

Mirasçılar Anlaşamazsa Ne Olur?

Mirasçılar paylaşımda anlaşırsa, taşınmazlar rızaen devredilebilir veya bir paylaşım sözleşmesi düzenlenebilir. Anlaşma sağlanamadığında ise ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelir. Bu davada mahkeme, taşınmazın aynen taksiminin mümkün olup olmadığını değerlendirir; mümkün değilse satış yoluyla paylaştırmaya karar verilebilir.

Uygulamada tenkis, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil, denkleştirme talepleri de sıkça karşımıza çıkar. Özellikle murisin sağlığında yaptığı devirler, mirasçılar arasında en çok uyuşmazlık doğuran konudur. Bu tür davaların sonucu ve süresi dosyanın kapsamına, delil durumuna ve mahkemenin iş yüküne göre değişir; bu nedenle bir süre veya sonuç taahhüdünde bulunulamaz.

Miras hukukuna ilişkin hizmet başlıklarını Bursa miras hukuku çalışma alanı sayfasında inceleyebilirsiniz.

Mirasın Reddi Süresi Neden Önemlidir?

Mirasın reddi, terekenin borca batık olduğu ya da borçların mal varlığını aştığı hâllerde önem kazanır. Türk Medeni Kanunu, mirasın reddi için süre öngörür; ancak bu süre her olayda aynı şekilde işlemez. Sürenin başlangıcı, mirasçının ölümü ve mirasçı olduğunu öğrendiği tarihe, atanmış mirasçılarda ise bildirimin yapıldığı tarihe göre değerlendirilir.

Yurt dışında yaşayan mirasçılar bakımından öğrenme tarihi çoğu zaman tartışmalıdır; haber ulaşmasında gecikme olabilir. Ayrıca terekenin borca batık olduğunun açıkça anlaşıldığı hâllerde mirasın hükmen reddine ilişkin ayrı bir değerlendirme yapılır. Bu nedenle red süresi, yalnızca takvim üzerinden değil, somut olayın tarihleri ve öğrenme durumu birlikte incelenerek belirlenmelidir.

Önemli olan nokta şudur: yurt dışında yaşamak, süreleri kendiliğinden uzatmaz. Vefat haberi alındığında terekenin borç-alacak dengesinin erken aşamada incelenmesi, sonradan telafisi güç sonuçların önüne geçer.

Bursa Gurbetçi Avukat ile Miras Takibi

Türkiye'de miras takibi, birden çok kurumun aynı anda ilerlemesini gerektirir: nüfus müdürlüğü, mahkeme, vergi dairesi, tapu müdürlüğü ve bankalar. Bursa miras avukatı desteğiyle bu adımların sıralaması planlanır, eksik belge nedeniyle işlemin başa dönmesi önlenir ve süreye bağlı talepler zamanında değerlendirilir.

Bursa gurbetçi hukuk kapsamında sunulan hizmetlerin genel çerçevesini Bursa Gurbetçi Hukuk sayfamızda, yurt dışından yürütülebilen işlemlerin tamamına ilişkin özeti ise gurbetçi hukuk rehberimizde bulabilirsiniz.

İletişim genellikle çevrim içi yürütülür: belgeler dijital olarak paylaşılır, görüşmeler görüntülü yapılır ve gelişmeler yazılı olarak bildirilir. Böylece gurbetçi hukuk Bursa dosyalarında mirasçıların Türkiye'ye gelmesi gereken hâller en aza indirilmeye çalışılır.

İlgili mevzuat ve kaynaklar

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu
• 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu
• 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun

Yazar

Av. Kutay Onat Akdağ

Bursa'da serbest avukat olarak faaliyet göstermektedir. Aile, ceza, iş, gayrimenkul ve ticaret hukuku alanlarındaki dosyaları yürütür.

Sıkça sorulan sorular

Genel bilgilendirme

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz ve belirli bir sonuç ya da süre taahhüdü içermez. Miras işlemlerinde süreler ve izlenecek yol somut olaya göre değiştiğinden, kendi dosyanız için güncel durumun bir avukatla değerlendirilmesi gerekir.